ERCP – Χοληδοχοσκόπηση
Η ERCP (Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολάγγειο – Παγκρεατογραφία) είναι μια σχετικά αναίμακτη ενδοσκοπική επέμβαση με ιστορία 40 ετών που χρησιμοποιείται πλέον για τη θεραπεία παθήσεων του εξωηπατικού χοληφόρου συστήματος και του παγκρέατος, με τη βοήθεια ειδικού ενδοσκοπίου υπό την καθοδήγηση ακτινοσκόπησης.
Σε λίγες πλέον περιπτώσεις χρησιμοποιείται για τη διάγνωση παθήσεων (βλέπε SpyGlass Χοληδοχοσκόπηση) καθώς το ρόλο αυτό πλέον έχουν αναλάβει η MRCP και η Ενδοσκοπική Υπέρηχοτομογραφία (EUS).
Σήμερα η ERCP έχει αντικαταστήσει σε πολλές περιπτώσεις τις χειρουργικές επεμβάσεις που γίνονταν παλαιότερα για τα νοσήματα των χοληφόρων και του παγκρέατος ή εφαρμόζεται επικουρικά με χειρουργικές επεμβάσεις για να μειωθεί ο κίνδυνος της νοσηρότητας από μείζονες παρεμβάσεις.
Πως γίνεται η ERCP;
Με ειδικό καθετήρα και υπό άμεση όραση καθετηριάζεται εκλεκτικά ο χοληδόχος πόρος ή ο παγκρεατικός πόρος ανάλογα με την ένδειξη, υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο. Μετά τον καθετηριασμό του φύματος ακολουθεί έγχυση σκιαγραφικού μέσου με σκοπό να επιτευχθεί ακριβής απεικόνιση του χοληφόρου δένδρου ή/και του παγκρεατικού πόρου προκειμένου να διαπιστωθεί η παθολογία της περιοχής (λίθοι, στενώσεις). Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να εφαρμοστεί τομή του φύματος του Vater (σφιγκτηροτομή) για την επακόλουθη εξαγωγή λίθων ή απευθείας τοποθέτηση ενδοπρόθεσης (stent) με ή χωρίς λήψη υλικού για κυτταρολογική εξέταση.
Καθ’όλη τη διάρκεια της επέμβασης ο ασθενής βρίσκεται σε βαθιά μέθη/καταστολή ή γενική αναισθησία ανάλογα με τη βαρύτητα της επέμβασης. Ανάλογα με την δυσκολία της επέμβασης, η ERCP μπορεί να διαρκέσει από μισή έως και δύο ώρες. 
Ποιες είναι οι ενδείξεις για την επέμβαση;
Μετεγχειρητική καλοήθης στένωση του κοινού ηπατικού μετά από λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή. Προοδευτική διαστολή της στένωσης με τοποθέτηση 4 πλαστικών stentsΠοια είναι η προετοιμασία για την ΕRCP;
Για να υποβληθεί ένας ασθενής σε ERCP θα πρέπει να εισαχθεί σε Νοσοκομείο με ενδοσκοπική επεμβατική μονάδα. Εκτός σπάνιων εξαιρέσεων (πχ αλλαγή stent) o ασθενής θα πρέπει να παρακολουθηθεί για 16-24 ώρες με λήψη ενδοφλέβιας ενυδάτωσης ή/και αντιβίωσης.
Θα πρέπει να είστε νήστις τουλάχιστον 8 ώρες πριν την επέμβαση και πιθανόν θα πρέπει να διακόψετε κάποια αντιπηκτικά φάρμακα (ασπιρίνη, αντιαιμοπεταλιακά, αντιπηκτικά) κατόπιν συνεννόησης με τον θεράποντα ιατρό σας.
Έχει η ERCP επιπλοκές;
Η ERCP δεν είναι εξέταση αλλά επέμβαση και πάντα υπάρχουν κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές. Οι επιπλοκές της ERCP μειώνονται με βάση την εμπειρία και την εξειδίκευση του ενδοσκόπου. Οι επιπλοκές συνήθως είναι ήπιες ενώ η κατάλληλη προεπεμβατική προετοιμασία προλαμβάνει σοβαρά συμβάματα.
Σε ένα μικρό ποσοστό δεν είναι δυνατόν να ολοκληρωθεί η επέμβαση λόγω μη καθετηριασμού του φύματος του Vater και θα πρέπει ή να δοκιμαστεί 2η προσπάθεια ή να εφαρμοστούν εναλλακτικές ενδοσκοπικές μέθοδοι (pre-cut).
Επιπλοκές
Παγκρεατίτιδα (1-5%). H πιο συχνή επιπλοκή μετά από ERCP, λόγω φλεγμονής του παγκρέατος. Συνήθως είναι ήπια με κύρια εκδήλωση πόνο στην κοιλιά και εμετούς λίγες ώρες μετά με αύξηση της αμυλάσης και αποδράμει πλήρως σε λίγες ημέρες (3-5 ημέρες). Νέες γυναίκες με χοληδοχολιθίαση και παλαιό επεισόδιο παγκρεατίτιδας έχουν αυξημένο κίνδυνο παγκρεατίτιδας μετά την ERCP.
Αιμορραγία (1-3%). Συμβαίνει μετά από τη διενέργεια σφιγκτηροτομής και αντιμετωπίζεται την ώρα της ERCP. Ασθενείς με λήψη αντιπηκτικών έχουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας.
Διάτρηση. Σπάνια επιπλοκή αλλά σοβαρή. Μπορεί να αντιμετωπιστεί ενδοσκοπικά με clips αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να γίνει άμεσο χειρουργείο.
Χολαγγειΐτιδα (λοιμώξη στα χοληφόρα) ιδιαίτερα σε ασθενείς με προϋπάρχοντα σοβαρά νοσήματα και σοβαρές στενώσεις των χοληφόρων. Απαιτείται ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών ή/και παροχέτευση των χοληφόρων με stent.
Ποιο είναι το όφελος της ERCP;
Xοληδοχοσκόπηση / SpyGlass™
Η αντιμετώπιση τέτοιων λίθων είναι σχεδόν αδύνατη με τις συμβατικές τεχνικές της ERCP με αποτέλεσμα ο ασθενής να έχει την επιλογή μεταξύ χειρουργικής θεραπείας ή επανειλημμένων κατά έτος ERCP’s με τοποθέτηση πλαστικών stents για την αποφυγή λοιμώξεων. Η ενδοαυλική λιθοτριψία με laser δύναται να αντιμετωπίσει τέτοιες περιπτώσεις με αποτελεσματικότητα στο 95%.
Η χοληδοχοσκόπηση με το σύστημα SpyGlass προϋποθέτει άριστη γνώση της ERCP και μεγάλη εμπειρία περιστατικών με εφαρμογή της σε εξειδικευμένο κέντρο. «Με την ERCP αντιμετωπίζονται καλοήθεις και κακοήθεις παθήσεις με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο και ο ασθενής αποφεύγει δύσκολες χειρουργικές επεμβάσεις που απαιτούν πολλές ημέρες νοσηλείας και παρουσιάζουν μεγάλα ποσοστά επιπλοκών»

